Húng tây hay còn được gọi là basil, là một loại rau thơm phổ biến được sử dụng trong ẩm thực phương Tây. Ngoài ra, húng tây còn là một vị thuốc dân gian chữa ho, tinh dầu giúp đuổi muỗi . Trong bài viết này, Nắng trong vườn sẻ với bạn các thông tin chúng tớ tổng hợp được về cây húng tây dựa trên các nghiên cứu đã được công bố, kinh nghiệm được các anh chị đi trước chia sẻ và trải nghiệm thực tế của Nắng trong quá trình trồng basil trong 4 năm qua.

Húng tây là cây gì

Basil (tiếng việt là húng tây, hoặc húng quế tây) thuộc chi húng, họ bạc hà. Húng tây là một cây gia vị Âu, vị ngọt nhẹ, cay tiêu vì có nhiều tinh dầu. Húng tây được sử dụng rộng rãi trong ẩm thực phương tây, đặc biệt là trong ẩm thực Ý. 

Lá húng tây mỏng, xanh đậm, hình trứng có đầu nhọn, thân thảo. Húng tây có rễ cọc, cây trưởng thành có thể cao từ 30-60 cm. Thường mọc thành bụi và ra hoa vào cuối hè, không có quả, hoa có màu trắng, mỗi hoa thường mang 2-3 hạt. Đây là loài ưa nắng, có khả năng chịu hạn và úng tương đối tốt theo kinh nghiệm trồng của Nắng. Thông thường, húng tây được trồng theo năm, hết mùa bỏ cây, đến năm sau sẽ trồng cây mới. Nhưng thực tế, cây basil đầu tiên của chúng tớ trồng đã sống hơn 3 năm tuổi. Cây chỉ chết do Nắng lười thay chậu và tưới nước mà thôi.  

Ngoài ra, húng tây còn có tên gọi khác là sweet basil. Basil là một loại gia vị quan trọng trong nền ẩm thực Italy. Đây loài bản địa của đất nước hình chiếc ủng, và còn được coi là một biểu tượng tình yêu không chính thức của đất nước này. 

Húng tây có tác dụng gì – cách sử dụng basil

Cây húng tây – basil thường được trồng để lấy lá, và lấy tinh dầu. Trong khi lá húng tây là một nguyên liệu không thể thiếu trong ẩm thực Ý, thân và cành thường được dùng để chiết xuất tinh dầu. Thuộc họ bạc hà, tinh dầu húng tây có chứa linalool, methyl chavicol, eugenol, bergamotene và methyl cinnamate – các hoạt chất này giúp trị ho, giảm viêm,… Bên cạnh việc là nguyên liệu trong các món salad, mì ý, hay pizza, tinh dầu được chiết xuất từ húng tây từ xưa đã được nhiều nền văn hóa sử dụng làm thuốc trị ho.

Ngoài ra tinh dầu được chiết shuộc họ bạc hà, tinh dầu húng tây có chứa linalool, methyl chavicol, eugenol, bergamotene và methyl cinnamate – các hoạt chất này giúp trị ho, giảm viêm,… Bên cạnh việc là nguyên liệu trong các món salad, mì ý, hay pizza, tinh dầu được chiết xuất từ húng tây từ xưa đã được nhiều nền văn hóa sử dụng làm thuốc trị ho. Ngoài ra tinh dầu được chiết suất từ húng tây cũng là một trong những nguyên liệu phổ biến trong điều chế nước hoa.

Lá húng tây tươi

Lá húng tây tươi là nguyên liệu được sử dụng rộng rãi nhất trong ẩm thực. Húng tây được coi là 1 trong những giá vị nền tảng của nền ẩm thực Ý bên cạnh dầu olive, hương thảo, thyme xạ hương. Các món đặc trưng có lá húng tây tươi như:

• Sốt Pesto: có nguồn gốc từ Genova – miền bắc nước Ý xinh đẹp, sốt được làm từ hạt thông, lá basil, phô mai parmesan xay nhuyễn cùng tỏi trong dầu olive. Đây là một trong những loại sốt nền tảng của nền ẩm thực Ý, được dùng làm sốt chấm, sốt mì ý, sốt salad. Sốt béo ngậy vị phô mai cùng hạt thông, thơm mùi lá basil đặc trưng.
• Caprese Salad : Salad đặc trưng của vùng Địa Trung Hải, với cách làm đơn giản từ các nguyên liệu tươi như cà chua, phô mai Mozzarella và lá basil, thêm chút dầu olive, đây là món ăn khai vị yêu thích của nhiều người
• Sốt Mariana: Đây cũng là một loại sốt nền tảng của ẩm thực của xứ sở Pizza, với nguyên liệu đơn giản gồm cà chua chín được bóc vỏ, xay nhuyễn thêm chút muối sau đó được đun kỹ đến khi sốt sệt lại, người ta sẽ bảo quản sốt trong những lọ thủy tinh đã được tiệt trùng có sẵn trong đó 1 đến 2 lá basil tươi. 

Ngoài danh sách trên, lá húng tây tươi còn được sử dụng trong rất nhiều món ăn khác như pizza, mì Ý. Phơi khô lá basil cũng giúp bảo quản húng tây, lá basil khô được bảo quản tốt có thể sử dụng được quanh năm.

Tinh dầu húng tây

Tinh dầu húng tây đã được sử dụng lâu dài trong nhiều nền văn hóa, basil có chứa các chất chống oxy hoá và chống viêm, nhờ những tính chất trên người ta thường dùng để:

• Trị cảm lạnh, chữa các bệnh về xoang;
• Chữa ho;
• Hỗ trợ giảm gãy rụng tóc, sử dụng như dầu massage mặt trong chăm sóc da.

Bên cạnh đó, Basil cũng giàu các Methyl, Linalool, các hoạt chất này có tính the mát, có khả năng kháng khuẩn và kháng viêm, nhờ vậy mà có thể sử dụng để: giúp tinh thần sảng khoái, đuổi muỗi. Ngoài ra vào năm 1989, các tác giả S.Dube, P.D.Upadhyay, and S.C. Tripathi đã phát hiện ra rằng khi pha tinh dầu basil với nước theo tỉ lệ 1.5 ml/ lít để phun cho cây, sẽ giúp giảm tỉ lệ nhiễm nấm và hỗ trợ tiêu diệt các loại côn trùng khác như rệp đen, rệp trắng. 

Ngoài ra, hạt húng tây có tính chất giống hạt é, ở nhiều quốc gia, 

Húng tây có dễ trồng không?

So với các loại cây gia vị âu khác như hương thảo, cần tây,… Húng tây basil dễ trồng và dễ sống hơn nhiều. Húng tây ưa đất nắng, ưa đất nhiều dinh dưỡng, lại chịu hạn và chịu úng tương đối tốt. Cây lớn nhanh, nhanh cho thu hoạt, hạt có tỉ lệ nảy mầm cao và tỉ lệ cành giâm sống sót tốt. Bởi vậy cây húng tây basil dễ trồng, là một loại cây phù hợp để trồng tại nhà. 

Chi tiết cách trồng húng tây, mới bạn đọc bài Hướng dẫn trồng húng tây Basil tại nhà của chúng tớ nhé!